
Basiskamp bij de Denali
We noemen de McKinley weer McKinley
In zijn inaugurele rede – The Inaugural Addresss – sprak president Trump op 20 januari 2025 onder meer de volgende zinsnede uit: “And we will restore the name of a great president, William McKinley, to Mount McKinley, where it should be and where it belongs.” Waar ging dit over?
In 1896 stuitte een Amerikaanse goudzoeker in Alaska op een enorme berg. Hij noemde deze berg Mount McKinley. De republikein William McKinley was op dat moment presidentskandidaat en werd op 4 maart 1897 de 25e president van de Verenigde Staten. Trump zei over hem in zijn rede: “President McKinley made our country very rich, through tariffs and through talent. He was a natural businessman and gave Teddy Roosevelt the money for many of the great things he did, including the Panama Canal, which has foolishly been given to the country of Panama after the United States.” McKinley is als president een voorganger waaraan Trump zich graag spiegelt. Hoe dan ook, de naam McKinley werd de officiële naam – door de federale overheid erkend vanaf 1917 – van de hoogste berg van Noord-Amerika.

De Denali torent uit boven de toendra’s
Denali
De oorspronkelijke bevolking, die in dit moeilijk toegankelijke berggebied woonde, de Koyukon Athabaskans noemde de berg al eeuwenlang Dinale of Denali. Deze naam is afkomstig van het woord uit de taal van de Koyukon voor ‘hoog’ of ‘groot’.
Groot en hoog is deze berg, met 6.194 meter de hoogste top in Noord-Amerika. Daarmee is de berg tegelijk één van de illustre Seven Summits, de hoogste bergen op elk continent. Bovendien is het de hoogste berg ter wereld in termen van de afstand van de vlakten van Alaska tot de top. Bijna 5.500 meter torent de berg uit boven de toendra’s.

Denali met Kahiltna gletsjer gezien vanuit het zuiden
Van de berg stromen vijf grote gletsjers langs de hellingen van de berg af. De grootste is de Kahiltna gletsjer aan de zuidwestkant van de berg met een lengte van maar liefst 71 kilometer.
De berg ligt geïsoleerd midden in Alaska in het huidige Denali National Park and Preserve. Het gebergte ontstond miljoenen jaren geleden door de tektonische druk van de Pacifische aardplaat die onder de Noord-Amerikaanse aardplaat schoof en deze opgetilde. De Pacifische aardplaat is seismisch actief onder de Denali en veroorzaakt diepe aardbevingen in Alaska. Door zijn noordelijke ligging op 63º noorderbreedte en zijn hoogte kan het op de berg vreselijk koud zijn. Ooit werd een temperatuur gemeten van -73°C.

William McKinley
Beklimming
Technisch gesproken is een beklimming van de berg niet moeilijk. Maar het onstuimige weer, de ijle lucht en de instabiele sneeuw op haar hellingen, maken deze gevaarlijk. Bovendien vraagt een beklimming een lange tocht over gletsjers naar de berg.
De eerste succesvolle en bewezen beklimming van de top werd op 7 juni 1913 door de alpinisten Hudson Stuck, Harry Karstens, Walter Harper en Robert Tatum via de zuid top gerealiseerd.
Al in 1903 rapporteerde James Wickersham een eerste poging om de berg te beklimmen, maar hij slaagde er niet in de top te bereiken. In 1906 claimde Frederick Cook wel de top te hebben gehaald, maar deze beklimming kon niet worden bewezen en werd in twijfel getrokken.
- Team van de eerste beklimming van de Denali in 1913 – Robert Tatum (l) Harry Karstens (m) Walter Harper (r)
- Harry Karstens and Hudson Stuck in 1913
In 1951 klom Bradford Washburn via een route over de West Buttress naar de top. Deze route is de veiligste en gemakkelijkste en wordt derhalve nu het meeste gevolgd.
Het is lastig te achterhalen welke Nederlanders deze berg voor het eerst beklommen. De Koninklijke Nederlandse klim- en bergsportvereniging vermeldt op de website ‘Grensverleggers’ – over Nederlandse expedities – dat een team met of onder leiding van P. Hoevenaars via de West Buttress route de top behaalde in mei 1979. Het Annual report Mountaineering Summaries 1979 van de leiding van het Denali National Park and Preserve meldt dat 680 alpinisten in dat jaar de berg beklommen. Echter in de opsomming van de nationaliteiten wordt Nederland niet genoemd.
Icoon van de Nederlandse bergsport Ronald Naar – helaas in 2011 veel te jong overleden in de Himalaya – stond in ieder geval op de top van de berg in 1986. Naar was de eerste Nederlander die in 1992 de zogenaamde Seven Summits op zijn naam schreef. Over zijn beklimming van Mount McKinley, hij gebruikte deze naam, schreef hij in zijn boek IJle Horizon – Klimmen op zeven continenten een verhaal waar je het koud van krijgt en dat goed inzicht geeft op hoe lastig de beklimming is.
De berg wordt nog steeds veel beklommen, waarbij minder dan 60% van de alpinisten vanwege de zware omstandigheden de top bereikt.

Landingsbaan op de Kahiltna gletsjer
Naamgeving
De Alaska Board of Geographic Names veranderde de officiële federale naam van de berg in 1975 in weer Denali. Immers, dat was de oorspronkelijke naam van de berg. Het verzoek van Alaska aan de federale United States Board on Geographic Names dit ook te doen, werd geblokkeerd in de Senaat.
Toen president Obama in 2015 een bezoek bracht aan Alaska besloot hij de naam Denali formeel terug te geven aan de berg, in overeenstemming met het veertig jaar eerder genomen besluit van de staat Alaska. Dit besluit was omstreden. Politici en inwoners van Alaska waren opgetogen. Maar verschillende senatoren en gouverneurs in de Verenigde Staten waren verontwaardigd over de naamswijziging.
Op 20 januari 2025, kort na zijn tweede inauguratie, ondertekende Trump an executive order waarin de United States Secretary of the Interior werd opgedragen om de naamswijziging uit periode van Obama binnen 30 dagen terug te draaien.

Beklimming van de Denali
Beschouwing
Alhoewel de bewoners van Alaska de berg altijd zowel Denali als Mount McKinley zijn blijven noemen, was de officiële federale naamsverandering naar Denali in 2015 van belangrijke betekenis. “De berg is zo majestueus. Deze naam is een uiting van erkenning van de inheemse bevolking en hun moedertaal”, zei Sondra Shaginoff-Stuart, assistant professor Alaska Native Studies aan de University of Alaska Anchorage in de media. Het teruggaan naar de naam Mount McKinley is voor velen in Alaska en de VS een ontkenning van de geschiedenis waarin de oorspronkelijke bevolking land en taal werd afgenomen door de inbezitneming van Alaska door eerst de Russen en later de Amerikanen.
Namen van hoge, bekende bergen staan vaker ter discussie.
Het hoogste punt van de Kilimanjaro heette tot 1961 de Kaiser Wilhelm spitze, maar kreeg bij de onafhankelijkheid van Tanzania een nieuwe naam: de Uhuru de peak.
De hoogste berg ter wereld heet nog steeds Mount Everest. Deze werd vernoemd naar de invloedrijke directeur van de Great Trigonometrical Survey of India, namelijk George Everest. Deze organisatie bracht het hele Indische subcontinent, inclusief de Himalaya nauwkeurig in kaart. De naamgeving was overigens geheel tegen Everest zijn zin. Hij had liever gezien dat de berg zijn Nepalese naam Sagarmatha, of zijn Tibetaanse naam Chomolungma had behouden.
Dat de officiële naam van de hoogste berg van Noord-Amerika opnieuw wijzigde, is een pijnlijk voorbeeld van de diepe politieke en maatschappelijke verdeeldheid in de Verenigde Staten. De toekomst zal leren welke naam beklijft. Het is echter niet ondenkbaar dat de berg voor altijd met twee namen zal blijven voortbestaan.

Afdaling van de top van de Denali

Boek van Hudson Stuck over de eerste beklimming Denali in 1913